Nörojen Mesane

Mesanenin (idrar torbası) görevi idrarı düşük basınçta depolamak, yeterli doluluğa ulaştığında ise isteğe bağlı olarak kontrollü bir şekilde boşaltmaktır.

Sinir sisteminin herhangi bir bölümünde doğumsal olarak ya da travma, enfeksiyon, tümör gibi nedenlerle meydana gelen bir hasara bağlı mesane fonksiyonlarının kaybına nörojen mesane adı verilmektedir.

Belirtileri

Lezyonun sinir sistemindeki yeri ve seviyesine göre bulgu vermektedir. En sık görülen bulgular şu şekildedir:

İdrar Kaçırma: Mesane kapasitesinin aşırı azalması, mesane kasının istemsiz kasılmaları veya idrar tutma mekanizmasının (sfinkter) yetersizliği bu durumun sebebi olabilir.

İdrar Yapmakta Zorlanma veya İdrar Yapamama: Sebep sinir hasarına bağlı mesane kasının kasılamaması (felç) ya da idrar tutma mekanizmasının (sfinkter) işeme sırasında gevşeyememesi kaynaklı olabilir.

Sık İdrar Çıkma: Mesane kasının istemsiz kasılmaları, mesane kapasitesinin azalması ya da mesanenin genişleyebilme özelliğini yitirmesi bu duruma sebep olabilir.

Taş Oluşumu, İdrar Yolu Enfeksiyonları ve Böbrek Yetmezliği: Mesane dolum ve boşaltım fonksiyonlarındaki bozuklukların şiddetine bağlı olarak gelişebilmektedir.

Tedavi

İlaç Tedavileri

  • Antimuskarinik İlaçlar: Mesanenin dolum fazında problem yaşayan hastalarda, mesanede oluşan istemsiz kasılmaları engellemek ve mesane kapasitesini arttırmak amacıyla kullanılırlar.
  • Antibiyotik Profilaksisi: Özellikle vezikoüreteral reflüsü olan hastalarda ve sık tekrarlayan semptomatik enfeksiyonu olan hastalarda böbrekleri korumak amacıyla kullanılmaktadır.
  • Alfa Bloker İlaçlar: Eğer mesane kasılırken, gevşemesi gereken sfinkter (idrar tutma mekanizması) yapısı uyumsuz bir şekilde çalışıyor ve kasılı halde kalıyorsa mesane boynunu açan bu ilaçlar tedaviye eklenebilir.

Mesane İçi Botoks Uygulaması

Yaklaşık 6-12 ay süren bir etkinliği olan bu işlemde hastaların istemsiz mesane kasılmalarının azaltılması ve mesane kapasitesinin arttırılması amaçlanmakta; bu sayede sık idrara çıkma ve idrar kaçırma gibi şikayetlerinin düzelmesi sağlanmaktadır.

Sıklıkla lokal anestezi altında ve ofis şartlarında uyguladığımız bu işlemde mesanenin 20-30 noktasına özel bir iğne yardımıyla botoks enjeksiyonu yapılmaktadır.

Nöromodülasyon (Sinir Uyarılması)

Mesaneyi kontrol eden sakral sinirleri uyarmak için elektrik akımı kullanılan bir tedavidir. İki çeşit sinir uyarılması vardır:

Tibial Sinir Uyarılması: Ayak bileğinin yakınına elektrik akımı için bir iğne yerleştirilir. İğne ciltten geçer ve bileğin iç kısmından bacak boyunca sakral sinirlere dek uzanan tibial sinir uyarılır.

Sakral Nöromodülasyon (Mesane Pili): Bu işlemde sakrum kemiği içerisine yerleştirilen elektrotlar bir pil yardımıyla mesanenin fonksiyonlarını sağlayan sinirleri uyarmakta ve hastanın idrar yapmakla ilgili şikayetlerinin giderilmesini sağlamaktadır.

Mesane Büyütme (Augmentasyon) Ameliyatı: Mesane kapasitesi azalmış veya genişleme fonksiyonu bozulmuş hastalarda diğer tedavi yöntemleri başarısız olduğunda barsak kullanılarak mesane hacminin ve kapasitesinin arttırlması amacıyla uygulanır.

Temiz Aralıklı Kateterizasyon (TAK): Mesanenin kasılma fonksiyonunu yitirdiği (boşaltım bozukluğu) olgularda suya tutulunca kendiliğinden kayganlaşan tek kullanımlık sondalarla mesanenin boşaltılması işlemidir. Sondalama işleminin günde kaç kez yapılacağına mesane kapasitesine göre karar verilmektedir.