İdrar Kaçırma

İdrar kaçırma veya tıbbi adıyla üriner inkontinans her türlü istemsiz ve kontrol edilemeyen idrar tutamama durumudur. İdrar kaçırma kişinin yaşam konforunu bozduğu gibi sürekli ıslaklık, tahriş ve kötü koku endişesi kişide ciddi sosyal ve psikolojik sorunlara da yol açabilmektedir. İdrar kaçırma görülme sıklığı yaşla birlikte artar ve kadınlarda erkeklere oranla daha sık izlenir.

İdrar Kaçırma Tipleri

  • Stres tipi idrar kaçırma: Efor sırasında (öksürme, hapşırma, ağır yük kaldırma, egzersiz vb) görülen idrar kaçırma durumudur. Peki bu durum niye oluşur?

İdrar kanalı (üretra), pelvik yapılar tarafından bir hamak gibi asılı tutulur. Bu kanalı destekleyen yapıların zayıflaması ya da idrar tutmayı sağlayan sfinkter dediğimiz yapının hasar görmesi stres tip idrar kaçırmayla sonuçlanmaktadır. Çünkü sfinkter mekanizması düzgün çalışmadığında tam olarak kapanamamakta ve efor sırasında artan mesane içi basıncıyla idrar istemsiz olarak dışarı kaçmaktadır.

  • Sıkışma tipi idrar kaçırma: Ertelenemeyen ani sıkışma hissi ile birlikte meydana gelen idrar kaçırma durumudur. Burada mesanede istemsiz kasılmalar söz konusu olup idrar depolamakta sorun vardır.
  • Karışık tip idrar kaçırma: Her iki tip idrar kaçırma birliktedir.
  • Taşma tipi idrar kaçırma: Mesanenin dolarak fazla idrarın sızıntı şeklinde istemsiz olarak kaçırılmasıdır. 

İdrar Kaçırma Sebepleri Nedir?

  • Genetik yatkınlık
  • Pelvik taban kaslarının zayıflığı
  • Nörolojik hastalıklar
  • Hormon eksikliği ve menapoz
  • Gebelik ve zorlu doğumlar
  • İdrar yolu enfeksiyonu
  • Geçirilmiş prostat ameliyatları
  • Geçirilmiş ürolojik, jinekolojik ve barsak ameliyatları
  • Prostat büyümesi
  • Aşırı aktif mesane
  • Radyoterapi
  • Obezite
  • Doğuştan gelen ürolojik anomaliler

Değerlendirme ve Tanı

Öncelikle hastadan detaylı bir öykü alınıp, fizik muayene yapılır. İdrar kaçırmanın ciddiyetini öğrenmek için işeme günlüğü doldurtulur. İdrar analizi, idrar kültürü, üriner ultrason, atık idrar ölçümü, üroflovmetri, ped testi, ürodinamik inceleme ve sistoskopi gerekli durumlarda başvurulan incelemelerdir.

Tedavi

Konservatif Yaklaşım

  • Aşırı sıvı alımının önüne geçilmesi ve sıvı alımının düzenlenmesi
  • Kahve, çay, alkol ve gazlı içeceklerin tüketiminin sınırlandırılması
  • Obez hastalarda kilo verilmesinin ve düzenli fiziksel egzersiz yapılmasının sağlanması
  • Kabızlığın giderilmesi
  • Mesanede iritasyon yapan acılı, baharatlı ve ekşi yiyeceklerden kaçınmak
  • Sigara içenlerde bırakmaya teşvik etme
  • İşeme eğitimi ve pelvik taban kaslarını güçlendiren egzersizler

İlaç Tedavisi: İdrar kaçırma bozukluğunun tipine göre ilaç tedavileri düzenlenmektedir. Tedavide kullanılan başlıca ilaçlar, muskarinik reseptör antagonistleri, mirabegron ve östrojendir. Diğer ilaçlar arasında desmopressin ve duloksetin yer alır. Bu ilaçların bazı olumsuz yan etkileri ve başka ilaçlarla etkileşimi olabileceği için mutlaka bir üroloji uzmanı gözetiminde kullanılmalıdır

Cerrahi Tedavi

Sıkışma Tipi İdrar Kaçırma İçin:

  1. Mesane İçi Botoks Uygulması: Aşırı aktif mesane, nörojen mesane ve ağrılı mesane sendromlarının tedavisinde kullandığımız bir tedavi yöntemidir. Sıklıkla lokal anestezi altında uyguladığımız bu işlemde mesanenin 20-30 noktasına özel bir iğne yardımıyla botoks enjeksiyonu yapılmaktadır.

    Yaklaşık 6-12 ay süren bir etkinliği olan bu işlemde hastaların istemsiz mesane kasılmalarının azaltılması ve mesane kapasitesinin arttırılması amaçlanmakta; bu sayede sık idrara çıkma ve idrar kaçırma gibi şikayetlerinin düzelmesi sağlanmaktadır.

  1. Sakral Nöromodülasyon (Mesane Pili): İdrar kaçırma, idrar yapamama, dirençli aşırı aktif mesane ve ağrılı mesane sendromunun tedavisinde kullanılmaktadır. Sakral Nöromodülasyon (mesane pili) dediğimiz bu teknikte sakrum kemiği içerisine yerleştirdiğimiz elektrotlar bir pil yardımıyla mesanenin fonksiyonlarını sağlayan sinirleri uyarmakta ve hastanın şikayetlerinin giderilmesini sağlamaktadır.
  2. Mesane Büyütme Ameliyatı (Augmentasyon)

Stres Tipi İdrar Kaçırma İçin;

  1. Askı Ameliyatları (TOT & TVT) Hastanın vajinasından konulan bir mesh yardımıyla idrar kaçırmayı engelleyecek desteğin sağlanmasıdır. Rahim veya mesanede bir sarkma yoksa 15 dakika süren bu ameliyatla %90’a varan oranda başarıyla ciddi bir yan etki olmaksızın idrar kaçırma sorunu çözülmektedir. Günübirlik yatışla gerçekleştirilen ve hastanın aynı gün taburcu edildiği bu ameliyatın etkisini hasta ertesi gün görebilmektedir.
  2. Burch Kolposüspansiyon
  3. Periüretral Enjeksiyon
  4. Artifisyel (Yapay) Üriner Sfinkter